OFOK 1989

Michael Adams voor de zesde keer kampioen van Engeland

Max Pam

Na een gelukje zit alles mee

MAX PAM (Het Parool, 11 augustus 2018)

'Geluk moet je afdwingen' luidt het gezegde. Alsof geluk is als het sap dat je perst uit een sinaasappel. Ik zie meer in de metafoor van het zeilen. Wie eenmaal een gelukje heeft, krijgt daarna het gevoel alsof alles meezit. Hij (of zij) zeilt vanaf dat moment langs alle boeien alsof het geen moeite kost.

Dat is wat Michael Adams onlangs overkwam. Sinds 1988 heeft Adams in een Brits schaakkampioenschap niet verloren, maar na dertig jaar leek het er in de derde ronde van de titelstrijd toch van te komen. Tegen Tamas Fodor belandde hij in een dame-eindspel met een pion minder, normaal gesproken is dat einde verhaal.

Zo was de stelling: Wit - Kh4, Dc3, f4, g3 en h2; Zwart - Kf7, De6, g7 en h6. Maar het ongelooflijke gebeurde. Fodor speelde het verschrikkelijke 61. De5+?? en kon na 61. ... g5+! niets anders doen dan onmiddellijk capituleren, aangezien 62. Kh5 Dh3x mat is.

Daarna zou het Adams alleen nog maar meezitten. Ten slotte eindigde hij gelijk met zijn rivaal Luke McShane, die een uitstekend toernooi achter de rug had. Een tiebreak was nodig. Die eindigde weer gelijk en er volgde een tweede tiebreak. U begrijpt al wie die heeft gewonnen. Voor de zesde maal in zijn carrière werd Michael Adams (46) kampioen van Groot-Brittannië.

Howell-McShane (Hull, 2018)

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 d6 5. O-O Ld7 6. d4 ed4x 7. Pd4x Pd4x 8. Ld7x+ Dd7x 9. Dd4x Pf6 10. Pc3 Le7 11. Lf4 O-O 12. Tad1 Dc6 13. Pd5 Pd5x 14. ed5x Dc2x 15. Tc1 Df5 16. Tc7x Lf6 17. Dd2 Tfc8 18. Tfc1 Tc7x 19. Tc7x Te8 20. h3 h5 21. b3 (Om te laten zien hoe ver de theorie tegenwoordig gaat: in het vluggertje Jeitz-Miralles werd 21. Tb7x? Db1+ 22. Kh2 Te1 gespeeld met winnend spel voor zwart.) 21. ... g5 22. Le3 Te5 23. Tb7x? (Weer niet goed: 23. De3 was beter.) 23. ... Td5x 24. Dc1 Le5 25. Tb4 Dd3 26. f4? (Nodig was 26. g3!) 26. ... De2 27. Kh2 gf4x 28. Lf4x Td2 29. Dc6 Kg7 30. a3 h4! 31. Tc4 (Op 31. Ta4 volgt 31. ... a5!) 31. ... De3 32. De4 Dg3+! en wit gaf op,  wegens 33. Lg3x Lg3x+ 34. Kg1 Td1 mat.

Brits schaakwonder Shreyas Royal

Strenge migratiewetten prima, maar wat als Groot-Brittannië daardoor een van de grootste schaaktalenten ooit verliest?

Shreyas Royal is pas 9 jaar en geldt nu al als een van de grootste schaaktalenten ter wereld. Maar Groot-Brittannië dreigt 'Shrez', zoals zijn bijnaam luidt, kwijt te raken. De verblijfsvergunning van zijn vader loopt volgende maand af en dan moet hij met zijn familie terug naar India.

De discussie of je zo'n buitengewoon talent moet laten lopen, maakt het nodige los aan de vooravond van de brexit.

De Britse schaakbond is boos, omdat sommigen beweren dat schaken geen sport is. Want voor 'echte sporters' worden wel regelmatig uitzonderingen gemaakt. Zo werd de beroemde hardloper en olympisch kampioen Mo Farah geboren in Somalië, maar kon hij vanwege zijn talent snel de Britse nationaliteit krijgen.

Volgens de baas van de Britse schaakbond, Dominic Lawson, is de bureaucratie 'knettergek' als Shrez wordt weggestuurd. Twee parlementariërs van Labour hebben de regering gevraagd de jongen te laten blijven.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken vindt het allemaal heel jammer, maar ziet geen reden een uitzondering te maken. Volgens de Britse migratieregels zou de vader van de jongen - die in de IT werkt - zijn verblijfsvergunning wel kunnen verlengen, als hij meer zou verdienen dan 133.000 euro per jaar. Dat verdient hij niet. "Dit is heel teleurstellend voor ons. Mijn zoon speelt op dit moment om het Britse kampioenschap. Hij is erg verdrietig, we moeten hem troosten," aldus vader Jitendra.

De zaak maakt veel los op sociale media. Ook acteur John Cleese neemt het voor de jongen op. Het ergert hem dat de werkende vader van Shrez niet in Groot-Brittannië mag blijven omdat hij 'te weinig' verdient. "Dit is karakteristiek voor deze afgrijselijke regering, die geld boven talent plaatst," foetert Cleese

Fascinerend levensverhaal van de ‘Mozart van het schaakspel’

Een verlegen Noors jongetje is nog maar 13 jaar oud wanneer hij besluit: op een dag word ik wereldkampioen schaken. Veertien jaar later is Magnus Carlsen wereldwijd bekend. In tegenstelling tot andere grootmeesters beschikt hij niet alleen over een aangeboren talent en grootse geheugencapaciteit, maar weet hij dit ook te combineren met ongeëvenaarde creativiteit en intuïtie. Aan de hand van ruim tien jaar aan privémateriaal en filmbeelden nemen de filmmakers u mee in het leven van dit moderne genie. Van een lastige jeugd als outsider tot aan het verkrijgen van internationale roem. MAGNUS is de eerste lange documentaire van de jonge, talentvolle Benjamin Ree.

Internationale schaakkalender 2017

Internationale schaakkalender 2017:

- 13 tot en met 29 januari: Tata Steel toernooi in Wijk aan Zee;
- 10 -23 april: EK-schaken voor vrouwen in Riga (Letland);
- 15 - 27 mei: WK-schaken voor landenteams in Khanty-Mansiysk (Rusland);
- 29 - 10 juni: EK-schaken voor mannen in Minsk (Wit-Rusland);
- 24 juli - 3 augustus: open NK in Dieren;
- 1 -25 september World Cup in Batumi (Geogrië);
- 25 oktober - 5 november EK-landenteams voor mannen in Halkidiki (Griekenland).

Schaakfilm Pawn Sacrifice

In het aangrijpende waargebeurde verhaal Pawn Sacrifice volgen we de schaaklegende Bobby Fischer (Tobey Maguire) die ten tijde van de Koude Oorlog het op moet nemen tegen Russische Boris Spassky (Liev Schreiber). Terwijl de hele wereld toekijkt speelt Fischer niet alleen een wedstrijd tegen Spassky, maar ook tegen zichzelf. De druk van de wedstrijd is hoog en Fischer moet zich bewijzen. De regie ligt in handen van Edward Zwick, die eerder verantwoordelijk was voor onder andere Blood Diamond en Defiance.

Schaakmat

Schaakmat
(Uit de Telegraaf van woensdag 24 april 2013)

Cork, een schaakpartij in het Ierse Cork is volledig uit de hand gelopen toen twee tegenstanders met elkaar gingen matten in plaats van schaken.
Een sportleraar vloog zijn leerling aan, nadat hij de scholier na 20 "meesterzetten" niet meer vertrouwde en hem naar het toilet volgde waar hij betrapt werd op het gebruik van een schaakcomputer.

Narrenmat bij het schaken

Gekkenmat of narrenmat bij het schaken:

1. g4 e5
2. f3 of f4 Dh4++

Napoleon als schaker

Napoleon Bonaparte was een zwak amateur, had natuurlijk wel wat anders aan zijn hoofd. Er is een schilderij waarbij Madame Du Remusat naakt is, op de rug gezien, een beetje rechterborst zichtbaar, en Napoleon Bonaparte in vol ornaat achter de witte stukken met natuurlijk zijn rechterhand in zijn jas. En nog een onbeduidende partij tegen generaal Bertrand. Ook speelde hij tegen DE TURK, de “voorloper” van de computer. Napoleon Bonaparte was echt van waarde voor de schaaksport bij de volgende stelling:

Oplossing:

1. Pd2+ Ka2 2 Pc3+ Ka3 3. Pdb1+ Kb4 4 Pa2+ Kb5 5. Pa3+ Ka6

Hier kan het witte leger, generaal Koetoesov, de genadeklap al uitdelen met 6. Da8 mat, maar net zoals op het slagveld zelf, laat wit die mogelijkheid bewust lopen. Napoleon Bonaparte mag de Berezina oversteken.

6. Pb4+ Ka7 7. Pb5+ Kb8 8. Pa6+ Kc8 9. Pa7+ Kd7 10. Pb8+ Ke7 11. Pc8+ Kf8 12. Pd7+ Kg8 13. Pe7+ Kh8 en Napoleon Bonaparte, terug in Parijs, is een verloren man en moet het hoofd buigen voor tsaar Alexander. 14. Kg2 mat. 

De privésecretaris van Napoleon, Louis Antoine Fauvelet de Bourrienne, schreef in zijn memoires: “Op de reis naar Sint Helena werd een schaaktafel meegenomen waarop Napoleon speelde. Hij las veel, kleedde zich voor vier ’s middags en kwam dan naar de salon waar hij met iemand uit het gezelschap schaakte”.

Wereldschaakvakbonden

Alle professionele grootmeesters zagen wel de waarde van een vakbond, dus kwam er in 1986 de Grand Master Association (GMA), waar sociaal denkende schakers in het bestuur zaten als Jan Timman en Yasser Seirawan. Natuurlijk ook wereldkampioen Kasparov, maar die bleek in vergaderingen meer het model monoloog aan te houden in de communicatie. Dat wrikte. Toen ook de wereldschaakbond FIDE niet conform Kasparov’s wensen opereerde, richtte hij in 1993 zijn eigen vakbond op, de Professional Chess Association (PCA) waarin twee leden zaten: zijn uitdager Nigel Short en Kasparov. Dat bracht natuurlijk een scheuring in de wereldschaakvakbonden teweeg, we kregen twee kampioenen en een hoop ellende. Kasparov vond dat geen probleem, maar de invloed van dat ene andere PCA-bestuurslid wel, dus richtte hij vervolgens de World Chess Association (WCA) op, waarvan Nigel Short het enige lid was. Hier kreeg hij ruzie met de sponsors en uiteindelijk vielen al die wereldschaakvakbonden om en kwam alles rond het jaar 2000 weer in de armen van de wereldschaakbond FIDE.

Niet officiële lijst van grootmeesters

ELO-grens boven de 2800: klasse wereldkampioenkandidaten (1. Magnus Carlsen 2823, 2. Viswanathan Anand 2817 en 3. Levon Aronian 2807)

ELO-grens boven de 2700: supergrootmeester

Onder de ELO-grens van 2700: grootmeester

Ugorian Chess Academy

Boven staat een afbeelding van de Ugorian Chess Academy. Het futuristisch gebouw is ontworpen door de Nederlandse architect Erik van Egeraat. De Nederlandse architect Erik van Egeraat kreeg in 2008 de opdracht van Gazprom om een gebouw neer te zetten van drie verdiepingen dat ingericht moet zijn "als een schaakstuk" en dat met behulp van de laatste ontwikkelingen zuining was in het gebruik en optimaal voor het totale functioneren als academie. Er zijn vele leslokalen, computers, filmzalen en het binnenplein is 2.845 vierkante meter groot. Er is zelfs een zaal waar kinderen kunnen knutselen op het thema "schaken". Het resultaat mag er zijn: alsof er een ruimteschip van Mars is geland. Er kunnen makelijk 300 schakers tegelijkertijd in. De FIDE World Cup 2011 wordt erin gehouden.

WK-tweekamp Anand - Gelfand 2012

Het ziet er naar uit dat Viswanathan Anand zijn wereldtitel schaken volgend jaar kan verdedigen in eigen land. De in het Indiase Chennai (voormalig Madras) opgegroeide Anand kan hoogstwaarschijnlijk daar de strijd aangaan met uitdager Boris Gelfand uit Israël. Chennai heeft zich met een budget van 3,2 miljoen euro bij de wereldschaakbond FIDE gemeld als organisator van de titelstrijd. De definitieve toewijzing van het evenement is op 31 juli 2011.

Mat in 2

Wit geeft mat in twee zetten. Uit de Middeleeuwen rond 1300. Men wedde toen om de oplossing en stellingen werden met die bedoeling gecomponeerd. Pas vanaf 1850 begint de studie- en probleemwereld serieus een eigen leven te leiden naast het wedstrijdschaak.

Mat in 3

Wit geeft mat in drie zetten. Een stelling uit de negende eeuw en van Arabische afkomst. De Arabieren hadden het in hun manuscripten over mansuba, wat betekent "datgene dat is bedacht of gearrangeerd".

Mat in 7

Wit geeft mat in zeven zetten. Van Horatio Bolton 1793-1873. Bolton was een vertegenwoordiger van "de oude school" zoals we dat nu noemen, componisten die de studie als volwaardig onderdeel van de schaaksport zagen.

Partijtje schaak met Khadaffi. Khadaffi verlaat land niet.

Kirsan Iljoemzijnov, president van de wereldschaakbond Fide, heeft een partijtje geschaakt met de leider van Libië, Muammer Khadaffi.

Voor het Russische persbureau Interfax zou Iljoemzijnov later verklaren dat Khadaffi beweerde zijn land niet te verlaten, ondanks de NAVO-bombardementen en de opstand tegen zijn regime.

Schaakbord van match van de eeuw geveild

Het schaakbord waarop Bobby Fischer en Boris Spasski in 1972 in Reykjavik hun strijd om het wereldkampioenschap uitvochten, heeft op een veiling in New York omgerekend 53.400 euro (76.275 dollar) opgebracht. De koper wenste anoniem te blijven.
Het bord is niet het enige dat tijdens “de match van de eeuw” werd gebruikt. Het nu verkochte schaakbord werd na de derde partij aan een van de organisatoren cadeau gegeven. Beide spelers signeerden het. Eigenaar Gudmundur Thorarinsson, destijds president van de IJslandse schaakbord, bood het schaakbord ter veiling aan omdat hij in financiële problemen verkeert.

Anand verliest van een 10-jarige

Wereldkampioen schaken Viswanathan Anand heeft bij een toernooi in Tasjkent een pijnlijke nederlaag geleden. Het 10-jarige Oezbeekse talent Temoer Igonin zette de Indiase grootmeester zelfs schaakmat, meldde woensdag het Oezbeekse persbureau Ria Novosti. Igonin wordt beschouwd als een wonderkind. Hij won dit voorjaar ook al de Aziatische jeugdkampioenschappen. De 41-jarige Anand beleefde nog een deceptie op het toernooi in Tasjkent. Hij verloor ook de partij tegen een Oezbeekse juniorenkampioene.

Kandidatentoernooi van 1962 op Curacao

Voor het kandidatentoernooi van 1962 op Curacao was een bankgarantie van de Antilliaanse regering van $20.000 vereist. Het geld werd bijeengebracht uit inzamelingsacties en twee loterijen en door de uitgifte van een serie van 3 postzegels. De Antilliaanse regering stelde zich garant voor eventuele tekorten.

Schaakengines

Enkele schaakengines zijn:

AnMon 5.75 Elo 2629
Dragon 4.60
Herman 2.6 32 bit
Herman 2.6 64 bit
Nejmet 3.07 Elo 2519
Ruffian 1.0.5
Rybka 2.2 32 bit Elo 3093
Rybka 2.2 64 bit Elo 3093
SOS 5.1
Spike 5.1 Turin Elo 2820
Ax Elo 2104
Myrddin 0.82 Elo 2006
WildCat 8 Elo 2728
Techno 1.92 Elo 2401


Enkele schaakengines zijn te downloaden via www.mediafire.com

Frankenstein-Dracula variant

Schaakmecenas John MacCutcheon

John MacCutcheon was een schaakmecenas uit Amerika. Hij overhandigde het organisatiecomité in Monte Carlo in 1902 een bedrag van 1.000 francs, waarvan de helft bestemd was voor de speler die de beste aanval met de zogenaamde MacCutcheon zou uitvoeren en de andere helft voor de speler die zich het beste tegen deze variant zou verdedigen.

Schaakmecenas Isaac Leopold Rice

Isaac Leopold Rice (geboren 22 februari 1850 in Wachenheim, Beieren – 2 november 1915) was een Amerikaanse uitvinder, schaakmecenas en schrijver.

Hij emigreerde in de tweede helft van de 19e eeuw naar de Verenigde Staten. Rice studeerde op de Central High School in Philadelphia. In 1880 behaalde hij op de Columbia Law School de LL.B-graad. In 1902 behaalde hij op de Bates College de LL.D-graad en specialiseerde zich in collectieve wetgeving en octrooien.

In 1899 richtte Rice de Electric Boat Company op om de voltooiing van de onderzeeër, “Holland VI” te verwezenlijken. Het ontwerp van “Holland VI” was van John Philip. De onderzeeërs werden verkocht aan de Amerikaanse regering en deden dienst in de eerste wereldoorlog.

In 1885 trouwde Rice met Julia Hyneman Barnett. Zij hadden zes kinderen: Muriel, Dorothy, Isaac Leopold Jr., Marion, Marjorie en Julian.

Eén van de gambiettoernooien werd gehouden in Abbazia, het huidige Opatija in Kroatië. Abbazia stond bekend als het österreichisches Nizza. Een speciale serie gambiettoernooien en matches warden die waarin het Rice-gambiet verplicht was. Het Rice-gambiet is een variant door een paardoffer in ruil voor aanvalskansen. In het artikel Athletes of the intellect brak professor Rice in 1905 een lans voor het schaken als kunst. Zijn gambiet was een poging daartoe. De moderne school (schaakstijl) moest het bij Rice vooral ontgelden. Lasker vond het gambietspel geen geschikte stijl voor professionale schakers. De schaakmecenas was in zijn jeugd opgegroeid met de Romantische schaakstijl en dat verklaart hun voorkeur voor schoonheid en briljante partijen boven het gedegen spel in de klassieke stijl van de moderne school.

Gedachtenpatroon van ervaren schaakspelers

Gedachtenpatroon van ervaren spelers:

1. Wat is de kracht en de zwakheid van een stelling?;
2. Wat is derhalve het beste plan?
3. En welke zet is de meest logische zet om dit plan ten uitvoer ten brengen?

Forsyth-notatie in het schaken

Forsyth-notatie in het schaken

De forsyth-notatie in het schaken wordt gebruikt om stellingen vast te leggen als er geen diagram beschikbaar is. Te beginnen links bovenaan het bord (a8) wordt elke rij van links naar rechts en van boven naar beneden vastgelegd. De stukken worden door hun beginletters aangeduid, hoofdletters voor de witte stukken, kleine letters voor de zwarte stukken. Lege velden worden aangeduid met getallen en rijen worden door schuine strepen gescheiden, waarbij twee of meer lege rijen tot een rij worden samengevoegd.

Wat is dat nou weer: FEN?FEN is de afkorting van Forsyth-Edwards Notation. David Forsyth was een Schot die in de 19de eeuw een handige methode bedacht om een schaakstelling te noteren. In de moderne tijd heeft Steven Edwards de methode van Forsyth geschikt gemaakt voor verwerking op de computer. De FEN-notatie behoort tot de PGN-standaard; dus de PGN Viewer schrikt er niet van.

Johann Baptist Allgaier

Johann Baptist Allgaier (1763-1823) was veel te vinden in het Milanesische Kaffeehaus van Johann Milani, kortweg Krammersche Kaffeehuis in Wenen. Een ander bekend koffiehuis in Wenen in die tijd was Café Central of das Silberne Kaffeehaus, waar schakers als Philidor, generaal Latour, Wimmer, Ernst Falkbeer en baron van Perenyi kwamen. Het schaken in koffiehuizen waren de voorlopers van de huidige schaakclubs.

Max Euwe

Op het Max Euwe-plein staat het bronzen beeld van de man die het plein zijn naam gaf. Euwe (1901-1981) was onbetwist de grootste schaker die ons land heeft gekend en is tot dusver de enige Nederlander die zich de beste schaker van de wereld mocht noemen. Grootmeester Hans Ree, tussen 2001 en 2007 de trotse drager van de Euwering, omschrijft het zo: “Wat Willem de Zwijger is voor Nederland, is Euwe voor de Nederlandse schaakwereld: de Vader des Vaderlands”.

Ja, 15 december 1935 was waarlijk een historische dag. Heel het land leefde mee met de held die het in die sombere crisisdagen opnam tegen de grote kampioen Alexandr Aljechin (1892-1946).
Aanvankelijk zag het er niet goed uit voor Euwe. Aljechin nam een ruime voorsprong, maar Euwe vocht zich terug en toen na tachtig dagen de dertigste en laatste partij was aangebroken, had hij een voorsprong van één punt. Tweeduizend toeschouwers zagen in Bellevue aan de Leidsekade, hoe Euwe opende met d4. Bij de 29e zet bood Euwe in gewonnen positie remise aan, maar Aljechin weigerde. Pas na vijf uur schaken en veertig zetten gaf hij zich gewonnen. Aljechin stond plotseling op, gaf zijn tegenstander een hand en riep: “Es lebe Schachweltmeister Euwe!”

De overwinning leidde tot ongekende taferelen. Nederland stond op zijn kop, overal in de stad gingen de vlaggen uit, Euwe werd een Bekende Nederlander avant la lettre. Er werd zelfs een Euwemars gecomponeerd, die door draaiorgels op kermissen en jaarmarkten ten gehore werd gebracht. “Na een tijd van spanning juicht het hele vaderland: hij staat voor, hij staat voor!”
De schaakkoorts woedde als nooit tevoren. In dorpen en steden rezen de clubs als paddestoelen uit de grond en de KNSB schreef in korte tijd 10.000 leden in. “En doctor Euwe heeft gewonnen, hiep hiep hoera, hiep hiep hoera!”
En dat was allemaal te danken aan de man die op zijn vierde schaken leerde van mijn moeder. Machgielis Euwe werd op 20 mei 1901 geboren in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer. Op zijn tiende speelde de onderwijzerszoon zijn eerste toernooi.
Zijn talent was onmiskenbaar, maar Euwe vond zijn studie wiskunde belangrijker. In 1923 studeerde hij cum laude af en werd hij leraar aan het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes. In 1926 promoveerde hij, opnieuw cum laude, op het proefschrift met de magistrale titel: “Differentiaalvarianten van twee covariante-vectorvelden met vier veranderlijken.”
Euwe hield zichzelf voor dat het schaken niet ten koste mocht gaan van de studie, maar in 1921 werd hij toch Nederlands kampioen en dat zou hij tot 1955 nog twaalf keer doen, nog steeds een record. In 1928 werd hij wereldkampioen bij de amateurs, en hoewel hij daarna eigenlijk wilde stoppen, liet hij zich in 1935 toch verleiden tot een match om de wereldtitel. Twee jaar later was het alweer gedaan met zijn hegemonie. Aljechin versloeg Euwe met 9,5-15,5. De Radiobode schreef: “Een strijd zonder genade, verbitterd en fel, maar ook een strijd vol ridderlijkheid en elan.”.
Tot op de dag van vandaag wordt gediscussieerd over de vraag hoe sterk Euwe eigenlijk was. Hij gold als een aanvallende, tactische speler die dol was op gecompliceerde stellingen. “Een efficiënte mensenetende tijger”, zie de Amerikaanse grootmeester Reuben Fine, en ook grootmeesters als Ree, Timman en zelfs Kasparov hebben hem altijd geroemd. Eddy Sibbing, manager van het Max Euwe Centrum, zegt het zo: “Afgezet tegen genieën als Tal, Botwinnik en Fischer was hij misschien minder sterk, maar hij heeft jarenlang tot de top vijf van de wereld behoord en voor de ontwikkeling van het schaken is Euwe van eminent belang geweest.”
Door het overlijden van Aljechin was de wereldtitel na de oorlog vacant. Het congres van de wereldschaakfederatie Fide riep Euwe opnieuw tot kampioen uit, maar toen de Russen een paar uur later arriveerden, werd toch besloten in 1948 een toernooi te spelen. Euwe eindigde als laatste en in 1953 gaf hij zijn aspiraties op het wereldkampioenschap definitief op. Hij verruilde het lesgeven voor de computer, trad in dienst bij Remmington Rand en werd in 1964 benoemd tot hoogleraar in de informatica. Hij was één van de eerste wetenschappers die een schaakprogramma voor de computer probeerden te maken.

Volgens Sibbing was Euwe een echte calvinist. “Een harde werker, punctueel, no nonsense. Iemand die vroeg opstond, z’n dag tot op het kwartier plande en aan een paar uur slaag genoeg had. Een sober mens ook. Niet iemand met wie je gezellig even de kroeg in dook.”
Ook in zijn woning aan de Johannes Verhulsstraat was Euwe recht in de leer. “Bij ons thuis waren bepaalde mores”, schrijft Fietie, één van de drie dochters, in een herinnering aan haar vader. “Wij aten altijd, in stilte, stipt om acht uur, één uur en zes uur. Dit om door de nieuwsberichten op de hoogte te blijven”.
En zondagmiddag, na het nieuws, werd geluisterd naar de radiocolumn van meester G.B.J. Hiltermann. Ook hierbij mocht niet worden gepraat, maar verder was het, aldus Fietie, “een redelijk normaal gezin”. “Mijn vader hielp me bij het bouwen van zandkastelen.”
Euwe hield van klassieke muziek, keek graag naar de Duitse crimi “Derrick” en bezocht geregeld wedstrijden van Ajax. Altijd had hij zijn emoties onder controle, behalve bij de inval van de Duitsers op 10 mei 1940, de enige keer dat zijn kinderen hem hebben zien huilen.
In de oorlog werd Euwe directeur van het levensmiddelenbedrijf Van Ammerongen. Tijdens de hongerwinter reed hij elke vrijdag een vrachtauto vol kinderen naar Friesland, om beladen met levensmiddelen terug te keren. Ook logeerden er altijd onderduikers in het grote huis aan de Johannes Verhulststraat. Niemand klopte ooit vergeefs bij hem aan.
In 1970 begon een nieuwe fase in zijn leven. Euwe, die groot gezag genoot in de schaakwereld, werd benoemd tot president van de Fide. Hij reisde onvermoeibaar de wereld rond en speelde overal simultaans, soms op veertig borden tegelijk. Maar zijn belangrijkste wapenfeit noteerde hij in 1972, toen hij erin slaagde in Reykjavik “de match van de eeuw” tussen Boris Spasski en Bobby Fischer te organiseren.
Daaraan gingen maanden van moeizame onderhandelingen vooraf, want de Koude Oorlog was in volle gang en de Amerikaan Fischer moest het in zijn eentje opnemen tegen het machtige leger van Sovjetschakers. Met engelengeduld wist Euwe, die boven de partijen stond, de twee vijanden aan één bord te krijgen. Fischer won de match.
In 1978 trad Euwe af, maar niet omdat hij moe was. Onverdroten ging hij door met de promotie van de sport die hem zo dierbaar was. Aan het einde van zijn rijke leven had hij 125 publicaties op zijn naam, waaronder standaardwerken als “Oordeel en plan”, “Theorie der schaakopeningen” en, misschien wel zijn bekendste werk, “Oom Jan leert zijn neefje schaken”, het jeugdboek dat hele generaties de eerste beginselen van het edele spel bijbracht.
In het najaar van 1981 ging Euwe op vakantie naar Israël. Daar, op een berg bij de Dode Zee, kreeg de oersterke man een hartaanval. In Nederland werd hij geopereerd. In zijn boek “The reliable past” schrijft Genna Sosonko dat Euwe voor de operatie had gezegd: “Mijn grootste wens nu is onder een appelboom zitten en niets doen. Niets; gewoon onder een appelboom zitten…….”
Op 26 november stierf Max Euwe. Maar soms, als het net zo sneeuwt als op de dag dat hij wereldkampioen werd, horen de schakers op het plein zijn stem fluisteren in de wind: “d2-d4”.

Böhm geridderd in Wijk aan Zee

Hans Böhm is tijdens de opening van het 73ste Tata Steel Tournament geridderd (2011). Burgemeester Ernst Bakker van Hilversum was daar speciaal voor naar Wijk aan Zee gekomen. Wel was hij verlaat: zijn auto bleef lange tijd in een file steken. Böhm was in het paviljoen op de dorpsweide aanwezig vanwege zijn werkzaamheden voor het dagblad De Telegraaf.

Böhm toonde zich uitermate in zijn nopjes met de koninklijke onderscheiding. 'Ik heb altijd gedacht dat zoiets me niets zou kunnen schelen, mocht het ooit zover komen', aldus de Hilversummer. 'Nu is het dan zover en het is geweldig leuk!'